Roman Dmowski

9 stycznia 1864 roku urodził się Wielki Polak Roman Dmowski. Był głęboko zaangażowany w działalność niepodległościową przez całe swoje życie. Uznawany za ojca narodowej demokracji (endecji). W 1919 roku wraz z Janem Paderewskim reprezentował Polskę na konferencji pokojowej w Wersalu. Do historii przeszło jego wielogodzinne przemówienie w kilku językach, w którym wykładał sprawę polską. W grudniu 1926 roku utworzył Obóz Wielkiej Polski.

Obóz Wielkiej Polski miał przede wszystkim jednoczyć rozbity ruch narodowy wokół wspólnego celu odsunięcia sanacji od władzy. Przy czym to "jednoczenie" opierało się głównie na zmianie pokoleniowej i poszukiwaniu nowego ducha zdolnego do przeciwstawienia się piłsudczykom.

Na czele stała Wielka Rada, w której składzie znaleźli się m.in. Roman Dmowski (z tytułem Wielkiego Oboźnego), Tadeusz Bielecki i Roman Rybarski. Za symbol organizacji wybrano tzw. Mieczyk Chrobrego – Szczerbiec owinięty biało-czerwoną flagą.

W programie OWP podkreślano wagę interesu narodowego, którego funkcją był interes państwowy (w odróżnieniu od sanacji, która na pierwszym miejscu stawiała zagadnienie państwowości). Deklarowano sprzeciw wobec rosnących, zdaniem członków organizacji, wpływów mniejszości narodowych. W związku z tym należało, zdaniem ideologów OWP, dążyć do wykluczenia mniejszości z życia społecznego lub spolonizowania. Odwoływano się też do wiodącej roli katolicyzmu w życiu narodu.

Sam Dmowski mówił:

"Katolicyzm nie jest dodatkiem do polskości, zabarwieniem jej na pewien sposób, ale tkwi w jej istocie, w znacznej mierze stanowi jej istotę. Usiłowanie oddzielenia u nas katolicyzmu od polskości, oderwania narodu od religii i od Kościoła, jest niszczeniem samej istoty narodu”.

Zmarł przeżywszy 75 lat. Jego śmierć otworzyła tragiczny dla Polski rok 1939,a pogrzeb był największą manifestacją patriotyczną w II RP.

Pozostawił po sobie ponadczasowe dzieła,takie jak:
"Myśli nowoczesnego Polaka",
"Kościół,naród i państwo",
"Niemcy,Rosja i kwestia polska".

Cześć Jego pamięci!

Zdjęcia: Mikołaj Kaczmarek Kolor Historii